Provinciale munten met een imperfectie

Plaats hier alle informatie, weetjes, nieuwtjes, vragen, etc. over de provinciale en stedelijke muntslag. Duiten, stuiverstukken, rijders, schellingen, Stad Utrecht, Daventria, Overijssel, etc. En de Bataafse Republiek (1795-1801). Ook munten uit de zuidelijke Nederlanden kunnen hier geplaatst worden

Moderator: Robin

Favorieten: Nieuwemunt
Volgers: C.vanderLey, Nico

Provinciale munten met een imperfectie

Berichtdoor Jan W » 04 Dec 2016, 22:47

Elders is in het forum door Luc de suggestie gedaan om een topic te starten over munten met een "barst" erin (slagbarst). Ik vind dit wel een mooie suggestie. Bij het slaan van (vroeg) provinciale munten kwam veel handwerk te pas. Dat resulteerde onder meer in muntplaatjes die niet helemaal evenwichtig waren waardoor bij het slaan spontaan een barstje ontstond in het muntplaatje.
Of munten werden een paar keer gehamerd waardoor dubbelslagen ontstonden. Een ander voorbeeld zijn de imperfecte muntplaatjes waarin door onzorgvuldige voorbereiding gietgallen ontstonden (spontane "gaatjes" in het muntplaatje).

Het gaat hier dus niet om later aangebrachte "gebreken" zoals montage aan een draagoogje of doorboringen om ze als sieraad te gebruiken. De "gebreken"moeten zijn ontstaan tijdens de fabricatie van de muntplaatjes en/of het slaan van de munt.

Mijn aftrap is een West-Friese rijksdaalder uit 1621 met een slagbarstje erin. De munt is deels nog erg scherp maar vertoont ook zwaktes in het beeld door onzorgvuldig hameren. Voor sommige verzamelaars zijn die "gebreken" een gruwel, zelf vind ik het wel mooi passen bij deze oude munten die met de hand geslagen werden.

Wie volgt?

Rijksdaalder 1621 West-Friesland.jpg
Laatst gewijzigd door Jan W op 05 Dec 2016, 21:58, in totaal 2 keer gewijzigd.
Jan W
Donateur
Donateur
 
Berichten: 2934
Geregistreerd: 29 Dec 2011, 00:05
eBay: http://

Re: Provinciale munten met een "gebrek"

Berichtdoor Koevoets numismatics » 05 Dec 2016, 01:23

Toch zeker nog een hele nette munt met veel scherpte in de delen die wel sterk geslagen zijn.

Ik zie hier een combinatie in van een gietgal en een slagbarst, wat denk jij?
Koevoets numismatics
Donateur
Donateur
 
Berichten: 753
Geregistreerd: 19 Sep 2012, 08:56
eBay: http://

Re: Provinciale munten met een "gebrek"

Berichtdoor spatbord » 05 Dec 2016, 09:24

Dat is zeker nog een heel mooi exemplaar. Ik ben het met Jan Koevoets eens, volgens mij heeft deze zowel een slagbarstje als een gietgal.

Dit is de grootste slagbarst in mijn verzameling, een leeuwendaalder West-Friesland uit het wrak van het VOC-schip de Campen:
2_46_24-1626front.JPG

2_46_24-1626back.JPG
spatbord
Donateur
Donateur
 
Berichten: 903
Geregistreerd: 25 Jul 2011, 12:51
eBay: http://

Re: Provinciale munten met een "gebrek"

Berichtdoor spatbord » 05 Dec 2016, 09:25

De volgende munt is een in mijn ogen nog steeds prachtige munt, maar met een paar flinke gietgallen erin. Een generaliteitsdriegulden uit Deventer met, helaas niet zichtbaar op de foto, het omschrift "IN (TE) DOMINE SPERAVI NON CONFUNDAR IN AETERNUM", wat in goed Nederlands zoiets is als Op U, o Heer betrouw ik, laat mij niet te schande worden.
2_12_49-1698front.JPG

2_12_49-1698back.JPG
spatbord
Donateur
Donateur
 
Berichten: 903
Geregistreerd: 25 Jul 2011, 12:51
eBay: http://

Re: Provinciale munten met een "gebrek"

Berichtdoor Jan W » 05 Dec 2016, 09:54

Koevoets numismatics schreef:Ik zie hier een combinatie in van een gietgal en een slagbarst, wat denk jij?


Het zou best wel eens kunnen dat een gietgalletje zorgde voor een zwakte in de munt, die verergerde tot een barstje door de slag. Had ik zelf niet eens aan gedacht. :thumb up:

Die 3 Gulden uit Deventer is nog een erg mooi exemplaar! :klap: Ik heb dezelfde munt, ook met randschrift, maar veel meer gesleten. En ook voorzien van deze gietgallen..

3 Gulden Deventer 1698 met randschrift.jpg


(P.S. Erg mooie foto's! :kwijl: )
Laatst gewijzigd door Jan W op 05 Dec 2016, 10:30, in totaal 1 keer gewijzigd.
Jan W
Donateur
Donateur
 
Berichten: 2934
Geregistreerd: 29 Dec 2011, 00:05
eBay: http://

Re: Provinciale munten met een "gebrek"

Berichtdoor Jan W » 05 Dec 2016, 10:09

Met deze, eerder in een ander topic geplaatste, patagon uit Arras 1623 is ook van alles misgegaan: plaatfouten en een dikte die tussen de 1 en 2,5 mm. varieert zorgden uiteindelijk voor een barstje die vanaf de rand tot iets voorbij het midden van de munt loopt...

Patagon 1623 Arras.jpg


Het aparte is dat de munt juist wel weer goed op gewicht is (zelfs ietsje zwaarder dan officieel), gezien de ronding had ik eigenlijk ook nog wel wat snoeiwerk verwacht. :knipoog:
Jan W
Donateur
Donateur
 
Berichten: 2934
Geregistreerd: 29 Dec 2011, 00:05
eBay: http://

Re: Provinciale munten met een "gebrek"

Berichtdoor LUC » 05 Dec 2016, 16:19

Deze topic kan nog leuk worden, op deze manier komen munten met een gebrek ook eens in de picture. Wat ze ook verdienen hé ! :thumb up:
Ik plaats alvast mijn daalder van Hedel hier.
hij heeft een barstje maar het stoort mij niet, hij is mijn eerste en mijn enige munt met een afbeelding van Karel V op, dus ook al heeft hij een gebrekje
krijgt hij toch een ere plaats in mijn verzameling.
Groeten Luc. :D
Bijlagen
daalder karel V.jpg
Pecunia Collectora Belgica Magna Argenta .
Gebruikers-avatar
LUC
Donateur
Donateur
 
Berichten: 647
Geregistreerd: 13 Jan 2016, 11:15
Woonplaats: peperkust
Nationale vlag:
Liberia Liberia 
eBay: http://

Re: Provinciale munten met een "gebrek"

Berichtdoor LUC » 05 Dec 2016, 17:04

Hier heb ik nog een Dukaton dat de meeste verzamelaars laten liggen.(om teveel barsten)
De reden waarom ik hem toch aangekocht heb is dat het atelier Brugge is. En het is raar maar de meeste dukatons Filips IV kleine kraag met atelier Brugge.
Kom je meestal in zeer slechte toestand tegen, hoe dat komt is voor mij een raadsel. Dus dit exemplaar is van kwalitet een van de betere.
Groeten Luc. :D
Bijlagen
slagbarst.jpg
Pecunia Collectora Belgica Magna Argenta .
Gebruikers-avatar
LUC
Donateur
Donateur
 
Berichten: 647
Geregistreerd: 13 Jan 2016, 11:15
Woonplaats: peperkust
Nationale vlag:
Liberia Liberia 
eBay: http://

Re: Provinciale munten met een "gebrek"

Berichtdoor C.vanderLey » 05 Dec 2016, 17:58

Even ter aanvulling, beschreven in de Provinciale muntalmanaken 2006-2009.

Imperfecties die op munten kunnen voorkomen:

Craquelé:
Hiermee word bedoeld de scheurtjes die al in de gewalste platen zijn onstaan.
Komt veelvuldig voor op 16e eeuwse munten, wordt niet beschouwd als een ernstig gebrek.

Dubbelslag:
Veroorzaakt door het natrillen van het stempel op het muntplaatje of het tweemaal raken.
Dat betreft zelden het gehele oppervlak van de munt, doorgaans slechts een gedeelte daarvan.
Het maakt een munt er bepaald niet fraaier op.

Gietgal:
Eigenlijk een luchtbelletje eveneens al ontstaan bij het walsen.
Komt meestal voor op 18e eeuwse munten.
Afhankelijk waar het zich bevindt moet het worden beschouwd als een storende factor.

Justeren:
De muntplaatjes werden handmatig op het juiste gewicht gebracht.
Te lichte plaatjes gingen terug in de smeltkroes, te zware plaatjes werden met behulp van een vijl op het juiste gewicht gebracht.
Na de slag zijn de vijlsporen vaak nog duidelijk zichtbaar en komt meestal voor in de periode circa 1675-1800.
Ook komt het voor dat munten na de slag alsnog gejusteerd werden.
Moet gezien worden als een lelijke onvolkomenheid.

Slagbarst(je):
Veroorzaakt bij het slaan doordat het muntplaatje ter plekke te zwak of te dun was.
Wordt doorgaans aangetroffen op 16e en 17e eeuwse munten.
Uiteraard afhankelijk van de grootte en type munt wordt het niet als erg storend ervaren.

Stempelbreuk:
Veroorzaakt door een breuk in het stempel.
Deze scheur verschijnt dan in reliëf op de munt.
Naarmate het stempel langer gebruikt wordt kan dit gebrek in de lengte of breedte groter worden.

Zwakke slag:
Dit kan worden veroorzaakt doordat het stempel met te weinig kracht is aangebrachtop het muntplaatje; het slaan met (deels) versleten stempels of het slaan op een muntplaatje van ongelijke dikte.
Komt zeer veelvuldig voor op de zilveren dukaten van Zeeland en wordt algemeen getolereerd.


Het spreekt vanzelf dat munten met bovenstaande schoonheidsfoutjes of gebreken in prijs lager kunnen of moeten worden gewaardeerd.
Er is zo goed mogelijk getracht om het één en ander zo duidelijk mogelijk te omschrijven en de mate aan te geven in hoeverre dit door de verzamelaar minder moet worden gewaardeerd.
De datering in bovengenoemde voorbeelden moet ruim genomen worden.
Op alle regels zijn tenslotte uitzonderingen.


Ik ben van mening dat de onderwerptitel eigenlijk had moeten zijn: Provinciale munten met een imperfectie.
Niet alle schoonheidsfoutjes worden gezien als een gebrek.

Groet, Cor.
Gebruikers-avatar
C.vanderLey
Volledig lid
Volledig lid
 
Berichten: 272
Geregistreerd: 30 Jun 2010, 10:17
Nationale vlag:
Nederland Nederland 
eBay: http://

Re: Provinciale munten met een "gebrek"

Berichtdoor janssenfrank » 05 Dec 2016, 18:49

Mooi topic. Goed om dit eens te zien. Mijn interesse is van koninkrijk naar procinciaal aan het verplaatsen en ik heel vaak munten waar 'iets' mee is.

Slagbarstjes zijn dus niet zo heel erg, begrijp ik (het maakt een munt niet mooier). Maar ja, wanneer is het nou een barst (!) en wanneer een barstje? Is er een soort ongeschreven regel dat een barst niet groter mag zijn dan een x deel van de grootte van de munt?

Trouwens, in één van mijn koninkrijksmunten zit ook een klein barstje. Dat is een stuiver van Willem I. Als ik hem bij wijze van uitzondering in dit topic mag laten zien, wil ik wel even een foto proberen te maken.
Pecunia olet, sed vos adepto usus ad eam
Gebruikers-avatar
janssenfrank
Volledig lid
Volledig lid
 
Berichten: 1154
Geregistreerd: 23 Mei 2013, 10:38
Woonplaats: Steenwijk
Nationale vlag:
Nederland Nederland 
eBay: http://

Re: Provinciale munten met een "gebrek"

Berichtdoor Jan W » 05 Dec 2016, 20:23

C.vanderLey schreef:Ik ben van mening dat de onderwerptitel eigenlijk had moeten zijn: Provinciale munten met een imperfectie.
Niet alle schoonheidsfoutjes worden gezien als een gebrek.


Interessante toevoeging Cor, bedankt. De waarderingen die door de auteurs erbij gegeven zijn ("het maakt een munt er bepaald niet fraaier op") zijn wel mooi subjectief. :knipoog:

Wat jouw opmerking betreft, ik heb "gebrek" met opzet tussen haakjes gezet. Ik zie dit namelijk zelf ook niet altijd als een gebrek. Inderdaad meer een imperfectie. :thumb up:
Jan W
Donateur
Donateur
 
Berichten: 2934
Geregistreerd: 29 Dec 2011, 00:05
eBay: http://

Re: Provinciale munten met een "gebrek"

Berichtdoor Jan W » 05 Dec 2016, 20:34

De Brugse Dukaton van Luc is een mooi voorbeeld van craquelé.

Op deze taler uit Lübeck, 1559, is dat ook te zien. Plus dat het stempel zelf niet meer helemaal goed was door een lichte stempelbreuk zodat er extra randje zilver is achtergebleven op de voorzijde, rechts boven op 1 uur.

Taler Lübeck 1559.jpg


Taler Lübeck 1559 ak.jpg
Jan W
Donateur
Donateur
 
Berichten: 2934
Geregistreerd: 29 Dec 2011, 00:05
eBay: http://

Re: Provinciale munten met een "gebrek"

Berichtdoor LUC » 05 Dec 2016, 20:55

Jan W schreef:Op deze taler uit Lübeck, 1559, is dat ook te zien.

Het valt nog mee bij jou munt Jan, de grote barstjes situeren zich vooral op zijn lichaam.
C.vanderLey schreef:Provinciale munten met een imperfectie.

Ja Cor heeft wel een punt, kunnen we de titel nog aanpassen ?
Groeten Luc. :D
Pecunia Collectora Belgica Magna Argenta .
Gebruikers-avatar
LUC
Donateur
Donateur
 
Berichten: 647
Geregistreerd: 13 Jan 2016, 11:15
Woonplaats: peperkust
Nationale vlag:
Liberia Liberia 
eBay: http://

Re: Provinciale munten met een imperfectie

Berichtdoor Jan W » 05 Dec 2016, 21:56

LUC schreef:Ja Cor heeft wel een punt, kunnen we de titel nog aanpassen ?


Meeste stemmen gelden... titel is aangepast. :lach:
Jan W
Donateur
Donateur
 
Berichten: 2934
Geregistreerd: 29 Dec 2011, 00:05
eBay: http://

Re: Provinciale munten met een imperfectie

Berichtdoor LUC » 09 Dec 2016, 16:49

Een mooi voorbeeld van een stempelbreuk (linkse leeuw).
Groeten luc. :D
Bijlagen
STEMPELBREUK.jpg
Pecunia Collectora Belgica Magna Argenta .
Gebruikers-avatar
LUC
Donateur
Donateur
 
Berichten: 647
Geregistreerd: 13 Jan 2016, 11:15
Woonplaats: peperkust
Nationale vlag:
Liberia Liberia 
eBay: http://

Volgende

Terug naar Provinciale en stedelijke muntslag en Bataafse Republiek

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast