Middeleeuws zilver

Plaats hier berichten als je niet weet welke munt je hebt.
Gebruikersavatar
Roerbakmix
Volledig lid
Volledig lid
Berichten: 92
Lid geworden op: 11 mar 2015, 10:00

Middeleeuws zilver

Bericht door Roerbakmix » 12 sep 2018, 13:40

Beste allen,

Ik heb een 100-tal zilveren muntjes verkregen, voornamelijk uit de late middeleeuwen (een periode waar ik me verder in wil verdiepen). Ik heb twee vragen:
1. Wat is goede (bij voorkeur online) literatuur voor de determinatie van deze munten? Er zitten ook munten bij met Arabische tekens, maar het is voornamelijk (vermoed ik) oost- en west Europees.

2. Alvast één om er in te komen: wie helpt me verder met deze munt? Diameter ca. 10 mm, dikte: flinterdun. Enige randschade.
WhatsApp Image 2018-09-11 at 21.19.09.jpeg
WhatsApp Image 2018-09-11 at 21.34.30.jpeg
Je hebt niet voldoende permissies om de bijlagen van dit bericht te bekijken.
Medicus, onderzoeker.

Gebruikersavatar
George_III Great Britain
Moderator
Moderator
Berichten: 481
Lid geworden op: 03 dec 2014, 16:02
Locatie: Vianen

Re: Middeleeuws zilver

Bericht door George_III » 12 sep 2018, 18:47

Leuk! We kijken hier naar een muntje uit het middeleeuwse Hongarije: een Denier (in de geschriften een ‘Denarius Saracenus’ genoemd) van Koning Lajos (vaak verwesterd als ‘Louis’) de Grote. De beste man regeerde sinds 1342 en zou tot 1382 aan de macht blijven. Op de voorzijde zien we het hoofd van een Saraceen met de tekst MONETA LODOVICI (geld van Lajos/Louis), op de achterzijde een Patriarchaal kruis en het omschrift REGIS UNGARIE (Koning van Hongarije). Numismatisch gezien is Lajos veruit het meest vertegenwoordigd door dit type wat voornamelijk werd gebruikt door de gewone bevolking als kleingeld. Er zijn redelijk wat archiefstukken uit deze periode van de verschillende munthuizen in Hongarije bewaard gebleven, waaruit kan worden opgemaakt dat er per jaar miljoenen stukken werden geslagen! Het is dus niet de zeldzaamheid die het een leuk muntje maakt, maar de prachtige geschiedenis.

Dit type werd geïntroduceerd in 1372 of 1373. Maar eerst gaan we even naar het jaar 1352; de Koning Louis benoemd in de Hongaarse stad Buda (het huidige Budapest) een apotheker met een Noord-Italiaanse achtergrond, tot kamaraispan (Kammergraf), een functie in het Hongaarse feodaal systeem geherintroduceerd door Charles I van Anjou in 1338. Voorheen hadden sommige Hongaarse munthuizen problemen gehad met de onbetrouwbaarheid van de aanvoer van goud en zilver voor de muntslag, dus de koning bedacht in 1338 een oplossing. Het land werd in twaalf ‘kamers’ verdeeld, en voegde de verantwoordelijkheden voor zowel het mijnen van zilver als het slaan van de munten daaruit in elk van deze kamers tot een pachtbare functie: de kamaraispan. Officieel was de hoogste financiële autoriteit in het koninkrijk nog steeds de Magister Tavernicorum, een soort minister van Financiën avant la lettre, maar deze kreeg nu wat betreft de muntslag een puur administratieve taak, hij overzag slecht de kwaliteit van het muntgeld en controleerde de twaalf kamaraispan onder zich. Officieel was het ambtstermijn van deze pacht twee jaar (ingaand op 2 februari of 25 maart), maar tegen het einde van de veertiende eeuw kon deze, zolang er niks misging, hij niet uit de konings gratie viel en de pacht betaalde, eventueel nog een of twee jaar langer in functie blijven.

Interessant is dat men niet meteen van adel moest zijn om de functie te bekleden. Vaak ging het om rijke burgers met financiële inzichten; de koning zal immers beseft hebben dat deze beter met geld zou kunnen omgaan dan de eerste de beste edelman. Zo ook in 1352. Voor een periode van twee jaar wordt de apotheker Jakab Szerecsen (Jacopo Saraceno in het Italiaans) aangesteld als kamaraispan van Pécs en Syrmia. Gelijk zien we een ander muntmeester-teken op de munten uit deze regio verschijnen:

Afbeelding
Copyright CNG

Op ongeveer 5 uur zien we iets bijzonders: het hoofd van een Saraceen (voor de middeleeuwers, alle ‘barbaren’ die uit Afrika kwamen)! Het muntmeesterteken van Szerecsen en een leuke woordspeling of zijn naam; Szerecsen is immers afkomstig van het woord Saraceen, hoewel hij zelf een Noord-Italiaan was met slechts het hoofd van een Saraceen op zijn wapenschild (Mogelijk moeten we voor de oorzaak hiervoor naar de kruistochten kijken…). Hoe dan ook, naast zijn eerste periode zou Jakab nog twee maal kamaraispan zijn (1362-63 en 1369-71), maar in zijn laatste termijn zou hij onverwachts sterven. Zijn broer, János Szerecsen, over wie we helaas veel minder weten, neemt de positie dan over, en blijft hetzelfde muntmeester-teken hanteren. In 1372 zien we een nieuwe munttype verschijnen; u raad het al, de Denarius Saracenus! In eerste instantie word het type alleen geslagen door de munthuizen direct onder zijn controle, maar later en waarschijnlijk ook nog na dat hij geen kamaraispan meer was, werd het type ook geslagen door andere munthuizen. De meest up-to-date catalogus van de Hongaarse middeleeuwse muntslag is momenteel Pohl, welke de stukken met slechts punten rond het kruis (zoals bij deze munt het geval is) toeschrijft aan de periode 1372-1382, geslagen onder János Szerecsen zelf.

Dat brengt ons gelijk bij je eerste vraag: catalogi. De late middeleeuwen is een lastig maar vooral zeer wijd gebied. Geen enkele catalogus zal het volledige Europa van deze periode behandelen, vaak moet je het dus per land bekijken. Ik noemde Pohl voor Hongarije al, maar Biaggi voor Italië, Spink of North voor Engeland en niet te vergeten Duplessy voor Frankrijk zijn een stel redelijk complete boeken voor deze landen. Maar, zeker niet goedkoop. Biaggi bijvoorbeeld is niet aan te komen en een volledige serie van Duplessy kost je ook redelijk wat. Op vrijwel al deze boeken zit nog copyright, en zijn dus niet (legaal) op internet te verkrijgen. Digital Library Numis heeft wat oudere werken online staan, misschien kun je daar eens kijken of er wat bruikbaars tussen zit?

Gebruikersavatar
sjors-sjors
Senior lid
Senior lid
Berichten: 286
Lid geworden op: 05 mar 2016, 14:06

Re: Middeleeuws zilver

Bericht door sjors-sjors » 13 sep 2018, 08:57

George_III schreef:
12 sep 2018, 18:47

Dat brengt ons gelijk bij je eerste vraag: catalogi. De late middeleeuwen is een lastig maar vooral zeer wijd gebied. Geen enkele catalogus zal het volledige Europa van deze periode behandelen, vaak moet je het dus per land bekijken. Ik noemde Pohl voor Hongarije al, maar Biaggi voor Italië, Spink of North voor Engeland en niet te vergeten Duplessy voor Frankrijk zijn een stel redelijk complete boeken voor deze landen. Maar, zeker niet goedkoop. Biaggi bijvoorbeeld is niet aan te komen en een volledige serie van Duplessy kost je ook redelijk wat. Op vrijwel al deze boeken zit nog copyright, en zijn dus niet (legaal) op internet te verkrijgen. Digital Library Numis heeft wat oudere werken online staan, misschien kun je daar eens kijken of er wat bruikbaars tussen zit?
Al die catalogussen hebben we niet nodig. We hebben jou...
-Zilveren daalders geslagen binnen de huidige landsgrenzen periode 1550-1794.
-Hollandse Scheepjesschellingen.
-Batenburgse Duiten.

Gebruikersavatar
Roerbakmix
Volledig lid
Volledig lid
Berichten: 92
Lid geworden op: 11 mar 2015, 10:00

Re: Middeleeuws zilver

Bericht door Roerbakmix » 13 sep 2018, 10:29

Ja precies sjors! Ongelooflijk, zowel de breedte als de diepte van jouw kennis Mika! Ben benieuwd wat je over de 99 resterende muntjes weet te vertellen :p
Medicus, onderzoeker.

Gebruikersavatar
George_III Great Britain
Moderator
Moderator
Berichten: 481
Lid geworden op: 03 dec 2014, 16:02
Locatie: Vianen

Re: Middeleeuws zilver

Bericht door George_III » 13 sep 2018, 16:21

Bedankt jongens! En ik zeg, kom maar op met de rest :lollig:

Terug naar “Welke munt heb ik hier?”