Australië en Nieuwzeeland

Plaats hier berichten en informatie over munten uit Oceanië.

Moderator: koenmunten

Forumregels
Kijk eerst even goed of je, je bericht in de juiste rubriek plaatst!
grivnagozer
Moderator
Moderator
Berichten: 2676
Lid geworden op: 28 jul 2009, 01:47
Locatie: rotterdam

Australië en Nieuwzeeland

Bericht door grivnagozer » 21 nov 2009, 14:39

In 1788 komen de eerste kolonisten die er een kolonie maken bij Botany Bay. Natuurlijk moesten ze zich behelpen met wat ze bij zich hadden:

gouden Engelse guineas
gouden Brits-Indische mohurs
gouden Portugese Moidores

zilveren Spaanse 8 reales, de zgn. Pillar dollars of Pilaardollars
zilveren Engelse shillings
zilveren Hollandse Guldens.

De kolonisten hadden naar bekend, geen bronzen munten in gebruik.

Op een gegeven moment wordt de staat New South Wales geproclameerd, en dat gebeurde tijdens de Napoleontische oorlog in het jaar 1813.

De aanwezige zilveren Spaanse 8 reales werden ingevorderd door de garnizoenscommandant en ter plekke werd een ronde inkeping uitgesneden.

Op de inkeping staat enerzijds een kroon en anderszijds een waardeaanduiding van fifteen pence voluit geschreven (15p).

Op het resterende gedeelte van de verminkte Spaanse Reaal werd de naam NEW SOUTH WALES neergebeiteld en de waarde van 5 shillings vermeldt.

De Aboriginals ontvingen ze voor betaling van geleverd kangeroe-vlees aan de kolonisten, en deze droegen ze als ringen aan een koord om de nek. Aldus was de Ring-dollar geboden.

Het middenstuk behoefden de Aboriginals niet, dat vonden ze maar onhandig.. je kon het wel eens verliezen in de woestijn. De middenstukken verspreidden dus nauwelijks buiten de kolonie om, terwijl de Ring- dollars zich verspreiden onder de nomaden, tot aan het Aboriginal-heiligdom Ayers Rock toe.

Het middenstuk kreeg de naam DUMP of BIT.

Engeland had de gevreesde landloperswet, en iedere werkloze, hoer of landloper die opgepakt werd, werd zonder proces naar Plymouth en Portsmouth vervoerd, om aldaar aan boord van een Royal Marinefregat H.M.S. een onvrijwillige reis naar de Nieuwe Wereld te maken. Gedurende de gehele reis, die afhankelijk van het weer 9 tot 15 maanden duurde, zagen de passagiers geen of nauwelijks daglicht benedendek.

Het arbeiderspotentieel voor New South Wales bleef beneden het gewenste niveau, vooral toen de aanvoer van al of niet menselijk vee staakte uit Nederlands Indië, die tijdens de Napoleontische oorlog gedwongen Frans bondgenoot was onder de naam Bataafsche Republiek, waardoor de kolonie zich alleen in leven moest zien te houden met de onregelmatige vleesaanvoer van de Aboriginals. Ontsnapte scheepsratten die zich verborgen in scheepskisten en zo aan wal kwamen, konden zich prima redden als alleseter van de kleinere inheemse diersoorten, waarvan in eerste instantie de Aboriginals leefden. Het voedsel van de Aboriginal raakt op, zij beginnen te zwerven door de uitgestrekte woestijn op zoek naar grotere prooien. En waar de ene dag een volledig dorp was van de Aboriginals, was de volgende dag het dorp weg en had de kolonist het nakijken: en die kolonist kreeg hongersnood.

Zodoende werden misdadigers al direct veroordeeld tot de strop in het moederland Engeland, en op de rand van de strop moesten ze een handtekening zetten onder een aanmonsterbriefje met enkele reis Nieuwe Wereld. De aanwezige Mariniers op zo'n boot zaten ook op een enkele reis zonder dat ze dat wisten: aangekomen in de kolonie werden ze ingezet voor politietaken en grensbewaking. Alleen de onderofficieren en officieren aan boord aanvaarden de terugreis, en men huurde in Brits India goedkope koelies als matrozen in op terugreis naar Engeland. Aangekomen in Engeland werden deze koelies direct doorverkocht als slaven, en voor ze het wisten waren ze afgevoerd op een boot naar Brits West Indië, die ze naar forten van Jamaica en Barbados vervoerde, om aldaar verder verkocht te worden.

Met veroordeelden was het geen prettige rondvaart, en je kan voorstellen dat er wel eens mensen waren die geen zin hadden in de reis. Eén zo"n reis kon wel eens muiterij opleveren. Wonnen de muiters de oorlog aan boord, dan werden ze algauw Piraten, en dan zag de Royal Navy zijn eigen schepen met een schedel in de mast retour. Wanneer echter de militairen muitten, dan hadden veelal de officieren het nakijken: één zo"n muiterij aan boort van zo'n marinefregat is beschreven in het boek MUITERIJ OP DE BOUNTY, waarbij de slechte kapitein William Bligh overboord wordt gezet door Luitenant Fletcher Christian; dit is het begin van de kolonie Pitcairn Island.

De hongersnood decimeerde de kolonisten in New South Wales. Toch arriveerden voldoende boten met voldoende mensen om nederzettingen te stichten: na 12 jaar dienst aan de kolonie kon een man een stukje grond buiten de kolonie krijgen met de boodschap: kado van de koning en zoek het verder maar uit.

De middenstand ontstaat maar het tekort aan pasmunt blijft; in diverse steden gaan winkeliers eigen munten fabriceren in de waarde van een halfpenny en een penny als advertentiemiddel én als gangbare valuta tot het moment dat de nieuwe geldboot met bronzen munten zou binnenvaren.

Er wordt goud ontdekt in de binnenlanden van Australia en iedere mislukkeling in de wereld probeert naar Australia te gaan. De goudkoorts met vooral Chinese, Duitse, Italiaanse, Hollandse en Amerikaanse emigranten legt de basis van de multiculturele samenleving van nu, en als bijkomstig effect het ontstaan van de Australische landbouw, welke wijnstokken voornamelijk afkomstig zijn uit Duitsland en Italië.

Gevonden goud moet aangekocht worden, anders is het eigenlijk niets waard. De Provincie South Australia, waar het goud merendeel vandaan kwam, had geen muntpers staan: men woog de goudklompjes exact af, sloegen er het gewogen gewicht in om snoeien tegen te gaan en schaafden ze hier en daar de scherpe randen vanaf om ze pasklaar te maken voor pasmunt onder de benaming INGOT.

De kolonie Australia word nu interessant voor de Royal Mint. veel Goud is altijd aantrekkelijk: er worden 3 zijtakken opgezet van de Royal British Mint, te weten:

Melbourne (M), Sydney (S) en Perth (P), alwaar het gevonden geld wordt verwerkt tot sovereign en halfsovereign met dezelfde mallen als dat er in London werd aangemunt. Om ze te onderscheiden van de munten uit het moederland, wordt een letter M, S of P aan de achterzijde toegevoegd.
Laatst gewijzigd door grivnagozer op 21 nov 2009, 16:05, 1 keer totaal gewijzigd.

grivnagozer
Moderator
Moderator
Berichten: 2676
Lid geworden op: 28 jul 2009, 01:47
Locatie: rotterdam

Bericht door grivnagozer » 21 nov 2009, 15:05

De goudzoekers vinden steeds minder, en de muntpersen zijn geïnstalleerd: wat doe je er dan mee?

1901: alle zelfstandige staatjes worden provincies van de Commonwealth of Australia. Al het aanwezige zilver wordt ingezameld en hiervan wordt het eerste zilvergeld vervaardigd: 3 pence, 6 pence, shilling, florin met het jaartal 1910. In de haast wordt een malletje gemaakt voor de aanmunting van de bronzen pennies en halfpennies, welke in 1911 voor het eerst verschijnen. Zij zullen tot en met de Eerste wereldoorlog blijven rouleren naast de lokale winkeliers- muntjes.

De Emu was de grote kip die de kolonisten van de Botany Bay zelfstandig konden vangen en slachten. De kangaroe echter maakt boksende bewegingen, en een kolonist die deze wilde vangen werd meestal knockout geslagen door het beest. De vangtechniek van de Aboriginals was veel doeltreffender dan die van de kolonisten: de boomerang ofwel de doder op afstand.

James Cooke vroeg, wijzend op het beest wat kangeroe is, naar het plaatselijke hoofd van de Aboriginals afwisselnd naar hem en de kangaroe, al gesticulerend. De Aboriginals begrepen Cooke niet, en het opperhoofd sprak KA NGA ROE, Aboriginaltaal voor "WAT BEDOEL JE" DANWEL "wat is dat", waarop James Cooke in zijn reisjournaal een afbeelding tekende met kangaroe erin geschreven. De Aboriginals hadden de loopvogel gevangen en panklaar gemaakt en aangeboden met het Aboriginal woord voor voedsel Eh-Mu, en James Cooke zag de vogel en schreef netjes op Emu.
Laatst gewijzigd door grivnagozer op 21 nov 2009, 16:07, 1 keer totaal gewijzigd.

grivnagozer
Moderator
Moderator
Berichten: 2676
Lid geworden op: 28 jul 2009, 01:47
Locatie: rotterdam

Bericht door grivnagozer » 21 nov 2009, 15:31

De Continentalen verliezen de Eerste Wereldoorlog en de meeste ingebrachte Australische militairen zijn ingezet bij bondgenoot van de Continentalen, zijnde het Ottomaanse Rijk in de plaats GALLIPOLI.

Logisch dat wanneer 18 november 1918 de Vrede van Compiégnes ineen treinwagon wordt afgesloten, Australia wordt uitgenodigd bij de Vrede van Versailles, die de opdeling van de wereld en de herstelbetalingen van de voormalige Continentalen aan de Geallieerden regelt.

De Amerikaanse president Woodrow Wilson pleit voor de oprichting van een volkerenbond, en dat er ex-kolonies bij mogen zitten: USA is ook een ex-kolonie van Great Britain.

Als deel van herstelbetaling aan Australia wordt de Duitse kolonie Neu Guinea nu Australisch grondgebied. De Paradijsvogel op de zilveren 5 mark, de gouden munten en de bronzen 2 en 10 pfennig houden op met rouleren, en massaal ingenomen door de Australische Autoriteiten worden de munten verscheept naar Perth om aldaar om te worden gesmolten en verwerkt in Australische valuta.

In 1927 wordt het nieuwe parlement te Canberra in gebruik genomen, en het dan nieuw opgeleverde gebouw wordt afgebeeld op een 2 shillings= florin stuk. met het jaar van opening 1927. Australia heeft een eigen modern voortvarend uiterlijk in de Internationale samenleving en het is goedkoper 1 keer een bootje met muntjes te zenden naar Australisch Nieuw Guinea dan elke keer weer muntgeld in het water te zien verdwijnen door het heen en weer te transporteren. In 1929 zijn de malletjes gereed en wordt begonnen te Perth met het slaan van munten met de koloniebenaming, welke de Australiërs zelf liever aanduiden met Territory ofwel gebiedsdeel. Klinkt wat vriendelijker, zeker tegenover dat domme koloniserende Nederland aan de overkant...

De munten van New Guinea hebben allemaal een centrale doorboring in het midden, want Papua's lopen met een peniskokers en Missionarissen hebben een gewaad aan van de Christelijke orde waartoe ze zijn gezonden, alleen de militairen dragen er een uniform met.. belangrijk.. kogels en een broekzak. Het koord wat de Chineze gebruikten om munten aan te rijgen, doet ook hier zijn intrede.

De zilveren shilling heeft een kroon en 2 scepters met een monogram op de ene kant en op de andere kant wat inheemse motieven. De 3 en 6 pence hebben een gekroond monogram enberzijds en anderszijds ook wat inheemse motieven. De bronzen halfpenny en pennies is een verhaal apart met die scepters en die inheemse motieven.

De laatste 2 munten van new guinea met het slagjaar 1929 zijn massal ingenomen door de Australische regering en in Melbourne vernietigd. Van die munten zijn 400 setjes gemaakt en doorverkocht aan munthandelaren in de jaren 1940. Wat nu resteert is wat incidenteel over is gebleven bij missionarissen en passanten, danwel unc 400 exemplaren die in een setje horen te zitten.

Het huwelijk van de koning die zijn troon opzegt: Mevrouw Wallis Simpson en Edward VIII in 1936: vanwege de verwachte troonsopvolging had Australia voor New guinea al pennies aangemunt met het monogram van Edward er op... en die waren al afgeleverd in de Territory, toen bekend werd dat broertje George VI tegen zijn zin op het stoeltje moest gaan zitten de rest van het leven lang. In de Territory kampte men met gebrek aan pasmunt, dus de penny bleef in omloop met de latere George VI uitgaven lang tot en met het jaar 1972, wanneer het gebiedsdeel onafhankelijk wordt onder de naam Papua New Guinea.

In Nieuw Zeeland was de situatie niet veel beter te noemen..

grivnagozer
Moderator
Moderator
Berichten: 2676
Lid geworden op: 28 jul 2009, 01:47
Locatie: rotterdam

Bericht door grivnagozer » 21 nov 2009, 15:55

Nieuwzeeland koloniaal is een identieke situatie als Australia, welke langer duurde. Er rouleert identiek Botany Bay geld aan de kusten van het Maori-land, alleen de kolonisten hier ontvangen veel gemakkelijker munten uit het moederland Engeland, terwijl ook de lokale Australische winkeliersmunten gewoon geaccepteerd worden. Voortvarende Newzealandse winkeliers gaan eveneens hun merendeel eigen halfpennies en pennies vervaardigen.

De Maori's waren als inheemse bevolking niet gemakkelijk er onder te krijgen. De Britten hadden te maken met i.p.v. bang voor de dood zijnde Aboriginals van Joepie! Vandaag is een mooie dag te sterven- Maori's.
De Maori-godsdienst is bol van gewelddadige feiten die de vorming van de wereld verklaren, en het is beter strijdend ten onder te gaan anders kom je nooit in het hiernamaals. Imponeer je tegenstander is een volksdans die de Britten het vuur deed openen op de dansende Maori's; het duurde tot 1835 eer er een Britse Marineofficier een verdrag sluit met de oorlogsvoerende Maori's in de plaats WAITANGI.

We zien dat ook op de munten terug die in 1933 voor het eerst worden aangemunt.

Typisch Maori zijn de 2 strijdknotsen op de 3 pence, de heilige Huia-vogel op de 6- pence, de shilling met de maorikrijger in aanvalshouding en de later verschenen halfpenny met de oorlogsgod TUI en de heilige TUI vogel op de penny . Het enige Britse element in die muntreeks is de halfcrown met het officiële wapen van Newzealand als zelfstandige natie binnen de Commonwealth, ookwel Brits Gemenebest aangeduidt.

In 1966 wordt zowel de Australische als Newzealandse munten als valuta gewijzigd van het Engelse metrieke systeem naar het Amerikaanse systeem van 100 cents = 1 dollar.

Daar de meeste verzamelaars wel weten hoe de huidige muntjes er uit zien, laat ik dit bewust buiten beschouwing. Wel is interessant te weten dat Australië tot en met 1991 centen en 2 cents munten heeft geslagen, welke in 1992 buiten omloop werden gesteld en niet meer inwisselbaar zijn.

Nieuwzeeland stelt met ingang van 2006 de 1, 2 en 5 centsmunten buiten omloop met de vermelding dat de bevolking 1 week had deze munten uit te tellen en om te wisselen; de laagste waarde in 2007 is de 10 cents in de muntreeks.

Onlangs berichtte men mij dat ook de oude Nieuwzeelandse 10, 20 en 50 cents munten 1966-2006, welke in 2008 verkleind werden, sinds een paar dagen niet meer inwisselbaar zijn als koersgeld.

In het gebiedsdeel Papua New Guinea echter rouleren de 1 en 2 centsmunten met vlinder en koraalduivel nog steeds in de muntreeks. De cent heet daar de TOEA; de dollar heet de KINA te zijn... en daar zit een gat in het midden...

grivnagozer
Moderator
Moderator
Berichten: 2676
Lid geworden op: 28 jul 2009, 01:47
Locatie: rotterdam

Re: Australië en Nieuwzeeland

Bericht door grivnagozer » 04 aug 2013, 18:41

Tokelau valt sinds vorig jaar officieel onder de Nieuwzeelandse regering en bestaat uit 3 langzame in zee wegzakkende atolletjes. Het grootste gedeelte der Tokelaui zijn al getransporteerd naar Nieuw Zeeland om daar een nieuw bestaan op te bouwen, doch 1400 diehards blijven op het eiland totdat het geheel onder de golven is verdwenen. Toch kregen deze 1400 gebruikers hun eigen muntreeks, en daarom staat deze rariteitenserie hoog in mijn verlanglijstje, het liefst in gerouleerde staat.
tokelausetr.jpg
Je hebt niet voldoende permissies om de bijlagen van dit bericht te bekijken.

Terug naar “Oceanië”