IJsland "Kroon"

Plaats hier berichten en informatie over munten uit Europa (voor euro).

Moderator: koenmunten

Forumregels
Kijk eerst even goed of je, je bericht in de juiste rubriek plaatst!

IJsland "Kroon"

Berichtdoor euromunter » 04 Mrt 2011, 17:45

IJSLAND

Afbeelding Afbeelding


IJsland (IJslands: Ísland), is een eilandstaat ten noordwesten van het Europese vasteland. IJsland wordt omringd door de Atlantische Oceaan in het zuiden, de Straat van Denemarken (tussen IJsland en Groenland) in het westen en de Groenlandzee, een deel van de Noordelijke IJszee, in het noorden. Het noordoosten van het land ligt net onder de poolcirkel. Deze loopt precies over het kleine eiland Grímsey, dat tot IJsland behoort. IJsland heeft een oppervlakte van 103.000 km². De hoofdstad Reykjavik ligt aan de zuidwestkust op 64°08' noorderbreedte en is daarmee 's werelds meest noordelijke hoofdstad. IJsland zelf is het meest westelijk gelegen land van Europa.

Anders dan vele andere landen, die de staatsvorm in hun officiële landsnaam hebben opgenomen, stelde de regering in 2004 bij monde van de minister-president, dat de term "republiek" (lýðveldi) vóór de naam IJsland (Ísland), beschouwd moet worden als een beschrijving van de regeringsvorm van het land en niet als een deel van de naam van het land.

Het eiland is geologisch zo'n 20 miljoen jaar geleden ontstaan door vulkanische activiteit in de Atlantische Oceaan; het bleef echter lange tijd onbewoond. Volgens de overlevering was de Noor Ingólfur Arnarson, die in 874 arriveerde, de eerste permanente bewoner van IJsland. Nadat het eiland vanaf 930 als het IJslands Gemenebest enkele eeuwen onafhankelijk was geweest, viel het in de eeuwen daarna onder bestuur van achtereenvolgens het Koninkrijk Noorwegen, de Unie van Kalmar, Denemarken-Noorwegen en Denemarken. In de 19e eeuw groeide het nationaal bewustzijn, maar pas sinds 17 juni 1944 is IJsland geheel onafhankelijk. Het huidige IJsland is een parlementaire republiek naar Scandinavisch model; in 2007 en 2008 leidde het land de index van de menselijke ontwikkeling.

Het merendeel van de IJslanders stamt af van Noorse en Ierse kolonisten en de cultuur van IJsland is sterk beïnvloed door de Noorse cultuur. Het IJslands behoort tot de Scandinavische talen, maar wijkt wel af van de talen van het Scandinavische vasteland.


Afbeelding Afbeelding


De aanwezigheid van een eiland ten noordwesten van de Britse Eilanden was reeds bekend of vermoed door de Grieken en Romeinen. Het "Ultima Thule", waar de Romeinen in een geschrift over verhalen, gaat waarschijnlijk over IJsland, maar zekerheid daarover ontbreekt vooralsnog. Uit archeologische vondsten blijkt dat de Romeinen vermoedelijk wel voet aan wal hebben gezet, maar de eersten die langere tijd op IJsland verbleven waren waarschijnlijk Ierse monniken. Met de komst van de Vikingen verdwenen ze.

De meesten van de eerste bewoners waren van Noorse afkomst. Ze verlieten hun thuisland om aan het regime van jarl Harald Schoonhaar (of Fijnhaar) te ontkomen. In die tijd werd er verhaald van een eiland dat nog niet bewoond was, en Flóki Vilgerðarson (ook wel Hrafna Flóki of raven-Flóki genoemd, omdat hij drie raven bij zich had die hem hielpen het onbekende eiland te vinden) besloot zijn geluk in dat nieuwe land te beproeven. Hij vestigde zich aan een grote baai in het westen (bij Flókatóftir aan het huidige Breiðafjörður). Tijdens de eerste strenge winter verhongerde al zijn vee, en berooid vertrok hij weer, maar niet alvorens het land zijn naam gegeven te hebben: IJsland. Later kwamen via omzwervingen langs Ierland, Schotland, de Hebriden en de Faeröer (waar ze ondertussen slaven bemachtigden) landgenoten van hem op IJsland aan. De eerste Viking die zich permanent op IJsland vestigde was Ingólfur Arnarson. In 874 landde hij aan de zuidkust en omstreeks 877 vestigde hij zich aan een baai in het zuidwesten. Die plaats noemde hij Reykjavik (zie aldaar). De volgende 60 jaar werd het land volledig gekoloniseerd.


Afbeelding
Het gebouw van het Alþing, het IJslandse parlement, in Reykjavik


Een van de gewoonten die de kolonisten uit hun vaderland meenamen, was het houden van þings ('volksvergaderingen'). In de loop der tijd werden enkele þings belangrijker dan andere. Al spoedig kwam de roep om een centrale locatie voor een gemeenschappelijk þing. In het jaar 930 werd dit Alþing - en daarmee het IJslandse parlement - opgericht. De locatie van het Alþing ('alomvattende volksvergadering') werd Þingvellir, een vlakte die nog in gemeenschappelijk bezit was. Vele belangrijke historische gebeurtenissen hebben tijdens het Alþing plaatsgevonden, zoals de officiële overgang tot het christendom in het jaar 1000. In 1845 is het parlement verplaatst naar Reykjavik. In 1928 werd Þingvellir het eerste Nationale Park van IJsland. IJsland heeft van alle landen ter wereld de langste democratische traditie en is een democratische republiek met een gekozen president. In 1918 verkreeg IJsland een grotere onafhankelijkheid en veranderde de status van een deel van Denemarken tot een personele unie met de Deense Kroon voor 25 jaar. Toen deze unie in 1944 niet verlengd kon worden vanwege de Tweede Wereldoorlog werd IJsland op 17 juni 1944 volledig onafhankelijk.

Het land is onder andere lid van de NAVO, de EVA, de EER en het is toegetreden tot de Schengen-zone. In juli 2009 zette het IJslandse parlement het licht op groen voor een officieel verzoek tot EU-toetreding. Nog diezelfde maand werd IJsland officieel kandidaat EU-lid.


De IJslandse kroon (IJslands: íslensk króna, meervoud: krónur) is het officiële betaalmiddel in IJsland. Er zijn munten van 1, 5, 10, 50 en 100 kronen en briefjes van 500, 1000, 2000 en 5000 kronen.

Tot 1 oktober 2003 werd de kroon onderverdeeld in 100 eyrir (meervoud: aurar). Er waren munten van 5, 10 en 50 eyrir, maar die zijn geen wettig betaalmiddel meer. De minimumprijs van goederen is vastgesteld op 1 kroon. De eyrir kwamen in gebruik toen de kroon in 1980 werd gedevalueerd: 100 oude kronen werd 1 nieuwe kroon of 100 aurar. Omdat muntstukken van 1 kroon in de ogen van de IJslanders niets waard zijn, worden ze vaak weggegooid of in spelletjes gebruikt. In de IJslandse spreektaal wordt een kroon vaak kall (spreek uit 'katl') genoemd.

Hieronder een overzicht van de IJslandse munten. Op de achterkant staat een voorstelling van de vier beschermers van IJsland – de griffioen, draak, stier en reus (op de achterkant van de munt van 1 kroon staat alleen de reus afgebeeld) – de waarde in letters (ein króna, fimm krónur, tíu krónur, fimmtíu krónur, eitt hundrað krónur) en Ísland gevolgd door het jaar van drukken.

Op alle voorkanten staat een zeedier afgebeeld plus de waarde van de munt (1 kr, 5 kr, 10 kr, 50 kr, 100 kr).
1 kroon: kabeljauw.
5 kronen: gewone dolfijn.
10 kronen: lodde.
50 kronen: strandkrab.
100 kronen: snotolf.


100 Kroon (vanaf 1995)
Doorsnee: 25,5 mm
Gewicht: 8,50 gram
Dikte: 2,25 mm

Afbeelding Afbeelding


50 Kroon (vanaf 1987)
Doorsnee: 23 mm
Gewicht: 8,25 gram
Dikte: 2,60 mm

Afbeelding Afbeelding


10 Kroon (vanaf 1984)
Doorsnee: 27,5 mm
Gewicht: 8,0 gram
Dikte: 1,78 mm

Afbeelding Afbeelding
Afbeelding Afbeelding


5 Kroon (vanaf 1981)
Doorsnee: 24,5 mm
Gewicht: 6,5 gram

Afbeelding Afbeelding
Afbeelding Afbeelding


1 Kroon (vanaf 1981)
Doorsnee: 21,5 mm
Gewicht: 4,5 gram

Afbeelding Afbeelding
Afbeelding Afbeelding



En de munten van 5, 10 en 50 eyrir, welke géén wettig betaalmiddel meer zijn.

50 Eyrir
Doorsnee: 19,50 mm
Gewicht: 3,0 gram

Afbeelding Afbeelding


10 Eyrir
Doorsnee: 17,00 mm
Gewicht: 2,0 gram

Afbeelding Afbeelding


5 Eyrir
Doorsnee: 15 mm
Gewicht: 1,50 gram

Afbeelding Afbeelding



Bronnen: Wikipedia, Numista en Central Bank of Iceland
Website: http://www.sedlabanki.is
Gebruikers-avatar
euromunter
Moderator
Moderator
 
Berichten: 7457
Geregistreerd: 07 Aug 2009, 19:52
Woonplaats: Hengelo
Nationale vlag:
Nederland Nederland 
eBay:

Terug naar Europa (voor euro)

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast