Reinigen / schoonmaken

Plaats hier berichten over de V.O.C. muntslag en munten van de overzeese Nederlandse gebiedsdelen.

Moderators: koenmunten, Frans

Gebruikersavatar
Dieks
Nieuw lid
Nieuw lid
Berichten: 15
Lid geworden op: 17 mei 2015, 00:03
Locatie: Rijssen

Reinigen / schoonmaken

Bericht door Dieks » 30 mei 2015, 20:57

Beste allen. M'n pa heeft vanmorgen een paar leuke zakjes munten gevonden op een rommelmarkt.
25 gulden munt (Antillen), mooie dubbeltjes, afijn. Ook zaten er 5 VOC munten bij. Uit 5 verschillende regio's.

Inmiddels heb ik gevonden dat het 4 duiten zijn en 1 halve duit. Nu hebben de duiten aan de 'VOC kant' een dikke klodder rommel. Ze hebben het allemaal aan dezelfde kant en ik denk dan ook dat ze ergen op geplakt zijn geweest.
Ik denk dat het dus een soort lijm is want het brokkelt ook wat af als ik er met m'n nagel overheen ga.

Vraag: Hoe maak ik deze schoon? Ik wil ze namelijk 'goed' leesbaar hebben voor mijn lessen (economie). En ik vind de omschrijvingen bij reinigen wat vaag, wat is voor mij nou de oplossing?

Heb foto's van de 'mooie munten' bijgevoegd. De andere twee zijn niet of nauwelijks te redden denk ik...
Dank alvast!

Afbeelding
Afbeelding
Afbeelding

Gebruikersavatar
Dieks
Nieuw lid
Nieuw lid
Berichten: 15
Lid geworden op: 17 mei 2015, 00:03
Locatie: Rijssen

Re: Reinigen / schoonmaken

Bericht door Dieks » 30 mei 2015, 21:25

Hierbij ook maar even de andere twee duiten.
Afbeelding
Afbeelding

Gebruikersavatar
Martin
Senior lid
Senior lid
Berichten: 709
Lid geworden op: 20 feb 2011, 12:38
Locatie: Limbabwe

Re: Reinigen / schoonmaken

Bericht door Martin » 31 mei 2015, 12:00

Hallo Dieks,

Het schoonmaken van munten wordt altijd erg voorzichtig gedaan en met de nodige terughoudenheid. Hier op het forum hebben we een apart gedeelte over het schoonmaken wsat je kunt vinden als je http://munthunter.nl/viewforum.php?f=31 intoetst.
Gezien de aard van de verontreiniging heb je hier vermoedelijk niet al te veel aan dus het is goed deze vraag te stellen. Op een forum voor metaaldetectoren vond ik over het renigen van koperen munten de volgende tips die voor sommige lezers van het muntenforum onwaarschijnlijk grof zijn maar evenmin ook effectief:

KOPER/MESSING/BRONS :

1. inwrijven met zuurvrije vaseline en voor beter resultaat inwrijven met een stof-tand borsteltje -2-zwaar aangekoekte voorwerpen met keukenzout opgelost in lauw water- 3- in een bakje water met een paar druppels citroensap of een theelepeltje citroenzuur op poeder basis-4- munten van goede kwaliteit in een bakje met naaimaschine- olijf-olie en

daarna insmeren met zuurvrije vaseline-5-in lauw water met een beetje soda--4--zout water-5- bronzen munten in cola (agressief)--6. dopen in schoonmaak azijn.(redelijk agressief)--7-- munten in een doorgesneden citroen of sinaasappel stoppen--8-- vergulde voorwerpen in een bakje zachte niet bijtende zeep leggen en daarna schoonmaken met een tandenborstel-fijn panne sponsje ...

9 uit koken in een pannetje 15--25 cm doorsnee met een bodempje van 8cm van theelichtje kaarsjes vet altijd de inhoud bewaren voor een volgend gebruik kan met alle dik aan gekoekte items gebruikt worden deze tip slechts verwarmen
t kaarsvet je ziet dat er belletjes verschijnen op t item als het warm word houd in dat de korst er af aan het gaan is

Ps laat t spul niet aan kook brengen dan komt er meer los als alleen n korst doe deze altijd in n berging -schuur of bij de buurman ivb met rokerig materiaal ook kan je bij de apotheek dure paraffine vet kopen je bent dan alleen maar duurder uit...

(bron: http://www.jozefherman.nl/mbc-forum/ind ... pic=2406.0)


Ik zou in ieder geval proberen of de kit iets oplost c.q. zacht wordt onder invloed van vaseline of een (olijf-)olie-achtige oplossing om te beginnen. Omdat je aangeeft dat je er al stukjes af kunt halen met je nagel vermoed ik dat je met een mechanische reiniging het beste resultaat kunt behalen. Doe dit echter heel voorzichtig om krassen te voorkomen! Je kunt hiervoor heel goed een stukje hout gebruiken van eiken of beuken. Dat is wel hard zodat het niet meteen vervormt maar zachter dan het metaal. Ideaal vind ik persoonlijk beukenhout en de eenvoudigste manier om aan werkzame en handbare 'bijteltjes' te komen is door deze te snijden / kappen uit een houten wasknijper. Klinkt banaal maar is zeer effectief. Daarna kun je proberen ze nog verder te reinigen met een tandenborstel. Gebruik hierbij vooral geen Jif of zo, maar gewone tandpasta kun je wel (redelijk veilig) gebruiken. In principe zou je de munten hierdoor weer 'toonbaar' moeten kunnen krijgen met enig geduld.
Succes in ieder geval en wellicht kun je later nog eens laten horen of het is gelukt!

Martin
Geld maakt niet gelukkig, munten wel.

Jan W
Donateur
Donateur
Berichten: 3411
Lid geworden op: 29 dec 2011, 00:05

Re: Reinigen / schoonmaken

Bericht door Jan W » 31 mei 2015, 12:27

Het lijkt er trouwens sterk op (gezien de kleur) dat deze muntjes al eens eerder zijn schoongemaakt. De tips van Martin zijn goed, start eerst met de meest aangetaste munt waar toch al niet veel aan verloren kan gaan om wat te oefenen. Om troep te verwijderen kun je trouwens ook tandenstokers of een satéprikker gebruiken voor het fijnere werk.

Gebruikersavatar
Dieks
Nieuw lid
Nieuw lid
Berichten: 15
Lid geworden op: 17 mei 2015, 00:03
Locatie: Rijssen

Re: Reinigen / schoonmaken

Bericht door Dieks » 31 mei 2015, 12:51

Dank Martin! Ik ga hiermee aan de slag.

Heb er gister een in een bakje cola laten weken, maar dat geef geen tot minimaal resultaat. Heb er nu ook een in liggen, die laat ik de hele dag liggen en vanavond zien we wat het is geworden (in hou het tussendoor wel in de gaten hoor!).

Ik heb ook een bakje met reinigingsmiddel thuis voor sieraden, deze durf ik niet te gebruiken omdat ik denk dat het resultaat zal zijn dat de munt onwijs gaat glimmen maar de kit blijft zitten (zoals bij een van de munten al te zien is).
Ook heb ik een trilbad thuis, is deze te gebruiken of gaat dat hopeloos fout?

De tip over het hout is ook goed. Heb gisteren een tandenstoker gebruikt Jan en deze knapte meteen toen ik iets kracht zette. Misschien dat het straks wel werkt als de munt uit de cola komt. Anders gaan we de wasknijpers van moeders maar bewerken :P.

Oude munten zijn toch niet echt mijn ding merk ik al...

Gebruikersavatar
Dieks
Nieuw lid
Nieuw lid
Berichten: 15
Lid geworden op: 17 mei 2015, 00:03
Locatie: Rijssen

Re: Reinigen / schoonmaken

Bericht door Dieks » 01 jun 2015, 22:11

Nou fijn. Niks werkt. De munt wordt aan de randen wel wat schoner en begint de originele kleur te krijgen maar in het midden blijft die dikke bruine laag zitten.
Als het een soort lijm is zou deze toch vloeibaar of zacht worden als deze verwarmd wordt?
Is het schadelijk voor de munt als ik deze opwarm met een verfbrander / föhn?

groetjes en nogmaals dank voor de tips!

Jan W
Donateur
Donateur
Berichten: 3411
Lid geworden op: 29 dec 2011, 00:05

Re: Reinigen / schoonmaken

Bericht door Jan W » 02 jun 2015, 10:10

Dieks schreef:Is het schadelijk voor de munt als ik deze opwarm met een verfbrander / föhn?
groetjes en nogmaals dank voor de tips!
Nee hoor, er kan sowieso niet veel aan verloren gaan maar een munt zal niet smelten door er een verfbrander op te zetten zolang de verfbrander maar een hete lucht exemplaar is. Een föhn kan helemaal geen kwaad. Je kunt het ook proberen door de slechtste munt voorzichtig in een tang te zetten (niet knijpen) en deze voorzichtig te warmen boven een gasvlam.

Gebruikersavatar
Martin
Senior lid
Senior lid
Berichten: 709
Lid geworden op: 20 feb 2011, 12:38
Locatie: Limbabwe

Re: Reinigen / schoonmaken

Bericht door Martin » 02 jun 2015, 17:25

Jan W schreef:Nee hoor, er kan sowieso niet veel aan verloren gaan maar een munt zal niet smelten door er een verfbrander op te zetten zolang de verfbrander maar een hete lucht exemplaar is. Een föhn kan helemaal geen kwaad. Je kunt het ook proberen door de slechtste munt voorzichtig in een tang te zetten (niet knijpen) en deze voorzichtig te warmen boven een gasvlam.
Dat er niet veel aan verloren kan gaan daar ben ik het wel mee eens, maar de rest :onfused: ...
Meestal worden munten, maar ook edelstenen etc., als ze in een display worden bevestigd, geplakt met een kit op siliconenbasis. Dat zijn dan de bekende 'kussentjes' die speciaal hiervoor worden verkocht of komen uit een tube. Deze donkerkleurige kit doet me eerder denken aan montagekit die uithardt en daarna amper op te lossen is. Wat dan over blijft is een mechanische verwijdering, grof gezegd dus werk voor hamer en beitel.
Cola is een erg zure drank en alleen het zuur zorgt voor een lossend effect bij b.v. vastgeroeste schroeven. De suiker maakt deze drank consumeerbaar voor sommigen want anders zou die zuurder smaken dan pure keukenazijn. Effect op kit of lijm zal het nooit hebben! Daarvoor kun je dan ook beter een poging ondernemen met aceton (nagellakremover) of een verwijderaar voor stickers als de voorheen beschreven methoden niet effectief zijn. Mocht dit ook niet werken kom je inderdaad aan het wegbikken van de laag; een geduldskarweitje voor mensen met een zeer beheerste motoriek.
Een verfbrander of een open vlam? Nooit doen, zeker niet bij koperen munten! Dat het smeltpunt van het metaal niet wordt bereikt zegt helemaal niets. Roesten van ijzer is een oxidatieproces (verbranding bij kamertemperatuur) en goud wordt op lage temperatuur opgelost door kwik... Verontreinigingen met b.v. huidvet pakken funest uit bij verhitting. Gooi maar eens wat waardeloze munten (euro's zijn bij uitstek geschikt hiervoor :twisted: ) in de barbecue. Smelten zullen ze niet maar je ziet dan wel de effecten de dag erop als de kooltjes zijn afgekoeld! Zelf heb ik eventjes een stuiver verhit boven een open vlam om het effect aanschouwelijk te maken:
P6022013.JPG
P6022011.JPG
De vlekken en verkleuringen zijn poetsvast vereend met het metaaloppervlak dus doe dit NOOIT met je verzamelmunten!!!

Martin

P.S. Dieks, mocht je voor onderwijsdoeleinden een paar muntjes nodig hebben kun je me even een PB'tje sturen.
Je hebt niet voldoende permissies om de bijlagen van dit bericht te bekijken.
Geld maakt niet gelukkig, munten wel.

Jan W
Donateur
Donateur
Berichten: 3411
Lid geworden op: 29 dec 2011, 00:05

Re: Reinigen / schoonmaken

Bericht door Jan W » 02 jun 2015, 19:37

Ha Martin,

Met een verfbrander bedoelde ik zo'n hete lucht verfbrander (en Dieks ook). Maar als niets meer lukt dan kun je wat gaan prutsen met een vlammetje (altijd leuk om met vuur te spelen) of een hamer en beitel gebruiken. Beiden zijn niet echt gezond voor de munt maar als er niets meer aan te verliezen is? Dan kies ik voor gecontroleerd opwarmen boven een gasvlam.

Maar mooi dat jij wellicht wat materiaal hebt voor onderwijsdoeleinden! :thumb up:

Terug naar “V.O.C. muntslag en Nederlandse overzeese gebiedsdelen”