de kronieken van de sleutelaar

Plaats hier berichten over munten in het algemeen. Bijvoorbeeld over fabricage, literatuur, levensduur, materialen, etc.
grivnagozer Nederland
Moderator
Moderator
Berichten: 2676
Lid geworden op: 28 jul 2009, 01:47
Locatie: rotterdam

de kronieken van de sleutelaar

Bericht door grivnagozer » 18 feb 2011, 14:34

Heeft u zich weleens de vraag gesteld wat iemand ertoe drijft om te gaan schrijven over een verzameling; dat gene wat de persoon heeft gezien bezit of bezat danwel van het bestaan af weet. En waartoe kan dit schrijven leiden, voor zichzelf of voor anderen?

Laat ik u een waargebeurd verhaal vertellen over een Amerikaanse G.I. genaamd Chester. Chester wordt onder de wapenen geroepen bij de lichting 43-2 alwaar hij gestationeerd werd bij de kustartillerie. Na zijn basistraining van 60 dagen wordt hij overgeplaatst naar het luchtdoelafweergeschut, alwaar hij wordt toegevoegd aan een speciale divisie, AAA geheten (Anti Aircraft Artillerie).

Chester werd opgevoed op een Amerikaanse farm (boerderij) en had afhankelijk plezier in sleutelen. Op dit moment in zijn leven had hij niet veel hobby’s, anders dan alles wat met autootjes te maken had. Door zijn technische aanleg krijgt hij van de Amerikaans Defensie een vakopleiding aangeboden in autotechniek.

Na deze vakopleiding wordt hij toegevoegd als automonteur bij het 565-AAA Bataillon in Camp Stewart, Georgia, thans geheten Fort Stewart. Hier kreeg Chester door de oorlogshandelingen een stand-by 24-uursbetrekking om teruggekomen autowrakken, voornamelijk militaire trucks, op te knappen en wederom gevechtsklaar af te leveren. Wanneer er geen voertuigen te repareren waren moest Chester de wacht lopen.

In de dertiger jaren kende de Verenigde Staten een diepe economische crisis ten gevolge van de Zwarte Dinsdag op 29 september 1929, toen de index van de aandelen en effectenbeurs te New York van de een op de andere dag zover naar beneden ging dat de meeste beleggers bankroet gingen, waardoor bedrijven genoodzaakt waren grote groepen werknemers te ontslaan en waardoor de gewone burger een groot deel van het spaargeld verloor. In de crisisjaren waarin de meeste Amerikaanse huishoudens elke Dollarcent tweemaal moesten omdraaien alvorens er beslist kon worden wat als eerst moest worden betaald (de huur, energierekening of voedsel) had Chester de gewoonte aangenomen om van elk jaar een Lincoln, Indiaan, Mercury en Washington apart te houden welke werden opgeslagen in een jampotje.

Door de oorlogshandelingen in 1943 verdween de koperbronzen cent en deze werd vervangen door zink, welk metaal niet nuttig kon worden gebruikt om munitie van te maken. Ook het nikkel uit de vijfcentstukken werd onttrokken en hiertoe werd de Indiaan vervangen door Thomas Jefferson, opsteller van de Amerikaanse Grondwet. De bizon op de keerzijde veranderde in het huis Monticello. In oktober 1944 verlaten Chester en diens bataljon Camp Stewart, en na een dagenlange treinreis komen ze aan op het P.O.E. (Port of Embarquation = ontschepingsplaats) Camp Dix in New Jersey. Om de verveling te verdrijven wordt er aan boord van de trein door Chester en zijn dienstmaten veel gepokerd met de inzet van tien cent (Dime) per keer. Chester komt door het verlies van in totaal 31 Dollars tot bezinning en de inkeer dat gokspelen voor hem persoonlijk heel slecht is voor de portemonnee.

Na de aankomst in Camp Dix wordt enkele dagen later het 565-AAA bataljon ontscheept naar Noord-Afrika via de haven Manhattan New York. Alvorens de soldaten aan boord gingen worden zij verplicht om tegen overhandiging van een ontvangstbewijs de totale inhoud van hun portemonnee aan munten en bankbiljetten in te leveren. De reden waarvoor werd aan hen niet medegedeeld. En gezien het grote verlies aan boord van de trein aanvaarde Chester deze handeling als compleet zinloos. Nadat het troepenschip de boeien van de haven van Manhattan had gepasseerd en buitengaats was, volgde een centrale verstrekking van papiergeld aan de soldaten. Dit papiergeld met allegorische voorstellingen was voorzien van een gele zegel (Military Payment Certificate). Deze biljetten werden alleen verstrekt aan die mensen die naar Noord-Afrika verscheept werden. Alle bankbiljetten moesten aan boord worden ingeleverd alvorens ontscheping kon plaatsvinden. De boot van Chester en zijn dienstmaten meert af als tussenstop op Britse bodem in de haven van Plymouth. Leuk voor de heb is de filosofie van Chester. En ten opzichte van diens sergeant drukt hij een paar scheepsbiljetten achterover en vermeldt laconiek de briefjes te hebben zien wegwaaien uit zijn tenue bovendeks gedurende een wandeling om de benen even te strekken.

Van Plymouth af wordt voorlopig niet verder gevaren en op Engelse bodem wordt Chester bij de plaats Leek in het Camp Blackshaw-Moore. In Engeland krijgen de Amerikanen inheemse en totaal aan hen onbekende valuta verstrekt. Een Engelse Pond was gelijk aan vier Amerikaanse Dollars en 4 dollarcent. De Engelse Shilling was gelijk aan 20 dollarcents. Daarnaast kregen de G.I.’s te maken met vreemde rekensommen welke zij totaal niet gewend waren. Een Engelse Two Shilling, ook wel als Florin bekend, was gelijk aan veertig Dollarcent. Dan had je een Engelse Half- Crown welke vijftig Dollarcent waard was; de gewone Crown was gelijk aan één Amerikaanse Dollar. Maar dan waren zij er nog niet. In aflopende orde was daar een Six Pence gelijk aan een 10 dollarcent, Tree Pence gelijk aan een vijfdollarcent en de loodzware grote Engelse Penny’s die gelijk waren aan 1 6/10-Dollarcent. Dus een G.I. moest voor een bedrag van 20 Dollarcent 12 Penny’s uitrekenen. Dan hadden die maffe Britten ook nog Half Penny’s en Kwart Penny’s. En het viel Chester op dat de meest van deze munten begonnen met het jaar 18.. en erg afgesleten waren.

In afwachting van nagezonden uitrustingsstukken welke ergens in Europa waren uitgeladen maar niet op de plek waar ze hadden moeten wezen, in Plymouth, is een geluk bij een ongeluk. In de zes weken die nodig waren het 565-AAA bataljon te traceren, wordt dit bataljon via Normandië doorgezonden naar Luxembourg-Stad, de hoofdstad van Luxemburg. Het was aanvankelijk de bedoeling om 565-AAA toe te voegen aan het eerste leger, dat vast kwam te liggen tijdens de winter van 1944 in de Belgische Ardennen. Chester ontsnapte hierdoor aan de krijgshandelingen. Overgeplaatst naar Rouaan Normandië tussen 16 en 21 december 1944 ontvingen de G.I. de eerste militaire Franse Francmunten en bankbiljetten, welke onder andere door 565-AAA werden meegenomen naar Luxembourge-Stad om na de slag bij de Ardennen te dienen als betaalmiddel voor de zojuist bevrijdde Belgische bevolking. De Franse geallieerde Franc was gelijk aan tweedollarcent, maar de Luxembourge Belgische Franc was meer waard: 2 3/10 Dollarcent. Tussen G.I.’s onderling en de lokale bevolking rouleerde nu Franse geallieerde Franc, Belgische Luxembourgse Franc en Engels Penny’s van Kerst 1944 tot begin april 1945. Deze munten en biljetten verplaatsen zich tijdens de opmars van de geallieerden naar de Rijn en de brug bij Remagen. Na de oversteek van de Rijn in Nazi-Duitsland kwamen nieuwe munten en bankbiljetten in de omloop in de overwonnen Duitse gebieden. De geallieerden brachten hun eigen Allied Mark Currencies, en buitgemaakt pasgeld van Duitse krijgsgevangen werd direct terug in de omloop gebracht, na het swastikateken te hebben afgevijld bij de aangetroffen munten, voornamelijk zinken en aluminium Pfennig. De biljetten werden handmatig op swastika bewerkt met een zwarte stift.

Met de opmars tot de bevrijding van West Europa rouleerde dus een mengelmoes van Allied Mark Franc Currencies, Luxembourgs Belgische Francs, Britse Penny’s, afgevijld Nazigeld, Italiaanse Lires, Zwitserse Franken en verrassend genoeg vooroorlogse Nederlandse Guldens. Na de overwinning wordt Chester teruggeplaatst naar Rouaan in Frankrijk en vervolgens naar Antwerpen in België. In Antwerpen breekt een periode van afwachten aan. Voor elke klus waren tien militaire bereid om iets te doen wat één militair in een kwartier kon afmaken. De Amerikanen moesten en wilden terug naar huis maar wie daartoe voor in aanmerking kwamen om als terug naar de U.S.A. te gaan werd door een puntensysteem bepaald (Leaving Exit Transport System). Elke soldaat kreeg 1 punt voor elke maand van in dienst zijn. Voor overzeese militaire dienst uitgeoefend hebbende 1 extra punt. Voor elke Battlestar is actieve gevechtshandeling aan het front vijf punten. Een huwelijk betekende nog is extra 12 punten, vandaar dat er ook een hoop oorlogsbruiden kwamen.

Chester was 19 jaar oud, in februari 1943 opgeroepen, geen front ervaring en geen huwelijk. Chester had dus te weinig punten en vertrekt als één der laatste G.I.’s uit Europa. Nadat het overgrote deel van zijn bataljon al was teruggekeerd werd 565-AAA officieel opgeheven en Chester wordt toegevoegd aan toevallig passerende overige gevechtsdelen. Het is inmiddels 1946 geworden als Chester zijn beurt ziet gekomen om in te schepen vanuit Antwerpen naar the good old U.S.A. Al zijn geld moet hij wederom inwisselen. En nadat de boot op zee is krijgt hij het oude vertrouwde Dollarbiljet en muntjes retour. Enige restrictie was er wel, je bedrag wat je kon inwisselen als G.I. moest exact gelijk zijn aan je verdiende soldij. Overig geld werd niet inwisselbaar geacht. Soldaten die hadden bijverdiend met gokken, prostitutie, zwarte markt en verkoop van sieraden en gouden tanden van gesneuvelden, hadden niks meer aan hun vreemde valuta. Want in de U.S.A. zelf was dit niet inwisselbaar, alleen aan boord van het schip dat je naar de U.S.A. toebracht kon eventueel gewisseld worden. Op de kaden werd gedobbeld met gokspellen waarin werd ingezet met soms wel zeven á acht verschillende valuta’s als inzet met een spel tussen drie G.I.’s.

In februari 1946 arriveert Chester in Manhattan. Op zak heeft hij wat extra, niet inwisselbaar geacht, geld op zak wat op Amerikaanse bodem totaal waardeloos zal zijn. In een totaal van 16 maanden actieve overzeese dienst leverde Chester als tijdsverdrijf één voorbeeld van elke munt en elk bankbiljet op welke hij tegenkwam in aangedane naties in een oude lederen portefeuille. Chester had een oudere broer die al voor hem thuis was gekomen. En zonder dat de broers het van elkaar wisten hadden ze dezelfde handelswijze betracht. Deze broer diende de andere kant op tegen de Japanners in de Pacific.

Chester heeft toen pas echt numismatische interesse gekregen en met behulp van bekenden en stukjes informatie die hij her en der verkreeg is zijn levenswerk begonnen. Allereerst catalogiseerde hij alle gangbare munten en bankbiljetten welke in omloop waren gedurende de Tweede Wereldoorlog en de jaren vijftig daarna. Vervolgens catalogiseerde hij decennia gewijs de jaren dertig van de gehele wereld. De jaren twintig, de jaren tien en reken zo maar terug. Chester werd de auteur van de eerste muntencatalogus van de wereld. Gerekend vanaf 1790 tot anno nu. Zijn eerste editie verscheen in 1973 bij Krause Productions in Iola Wisconsin. Nu wordt van deze G.I., voluit Chester L. Krause genaamd, diens schrijfwerk in alle landen van de wereld als officieel handboek, leidraad en indicatie gebruikt door verzamelaars en munthandelaren.

Nu heeft u kunnen lezen wat voor een invloed een gewoon mens door een bepaalde omstandigheid en gelegenheid kan uitoefenen op zijn generatie en toekomende generaties, door slechts het geduld en de tijd te nemen kennis te vergaren en door te geven aan mede geïnteresseerden waar ook u er één van bent.
tja..

Gebruikersavatar
Ilosab Hungary
Superlid
Superlid
Berichten: 5464
Lid geworden op: 20 feb 2010, 14:06
Locatie: 1500 km vanaf Utrecht

Re: de kronieken van de sleutelaar

Bericht door Ilosab » 18 feb 2011, 16:48

Eric,

Wat een fantastisch verhaal, geweldig gedaan jongen. Met veel plezier gelezen, vooral door mijn interesse in oorlogsgeld. Uiteraard heb ik het gelijk in een word document opgeslagen want dat wordt weer uitgeprint. Van jou een fantastisch verhaal en voor mij weer een aanwinst voor mijn artikelenmap.

Gr. Alfred
Papiergeld Nederland, Hongarije, Wereld (1 biljet of met opeenvolgende serienummers/land), Euromunten + coincards Nederland.
Lid IBNS: 668 Lid Forum: 171

Gebruikersavatar
andres
Senior lid
Senior lid
Berichten: 963
Lid geworden op: 07 jan 2010, 16:57

Re: de kronieken van de sleutelaar

Bericht door andres » 18 feb 2011, 17:48

Je haalt in dit stukje 2 biljetten door elkaar, de MPC's = Military Payment Certificate die pas na WWII
zijn uitgegeven (eind 1946) en geen Treasury zegel hadden , en de Emergency notes die tijdens WWII zijn uitgegeven.
de North Africa Emercency notes, uitgegeven in 1942 hadden wel een gele Treasury zegel .
de manschappen van Generaal Patton (foto) werden betaald met deze biljetjes.

Afbeelding

de eerste MPC serie uitgegeven in september 1946

Afbeelding

Ook voor de Pacific regio zijn Emergency notes uitgegeven , de HAWAII notes,
$1 - $5 - $10 en $20 biljetten ,
Afbeelding

de achterzijde van deze biljetten was met een grote overprint bedrukt:
Afbeelding

voor de Filipijnen waren er de VICTORY notes , de manschappen van Generaal McArthur werden hier mee betaald.

Afbeelding

verder waren er nog 1 dollar biljetten met rode overprint, de R en de S , de WWII experimentals.

in tegenstelling tot de MPC certificates die allang ongeldig zijn, bleven al die Emergency dollar notes gewoon geldig , ook in Amerika,
tot op de dag van vandaag.
De bedoeling was om ze ongeldig te verklaren, indien Japan de oorlog had gewonnen in de Pacific regio,
of Erwin Rommel de oorlog in Afrika had gewonnen.
verzamelaar van niet Euromunten en Bankbiljetten

grivnagozer Nederland
Moderator
Moderator
Berichten: 2676
Lid geworden op: 28 jul 2009, 01:47
Locatie: rotterdam

Re: de kronieken van de sleutelaar

Bericht door grivnagozer » 19 feb 2011, 02:06

En dat was weer nieuw voor Mij!!
tja..

hierm
Donateur
Donateur
Berichten: 878
Lid geworden op: 20 dec 2010, 21:59
Locatie: Nieuwegein

Re: de kronieken van de sleutelaar

Bericht door hierm » 19 feb 2011, 10:48

Geweldig verhaal, Eric. Heb het met veel enthousiasme gelezen.
Ook ik heb dit verhaal al overgebracht naar een word document en opgeslagen op mijn eigen schijf. Hoop dat je dat niet erg vind, bij deze vraag ik je alsnog toestemming om dat te doen.
Daar ik naast mijn hobby muntverzamelen een andere hobby heb nl geschiedenis en deze 2 veelal combineer, past dit verhaal er zeker tussen.
Wie wat bewaart (of verzamelt) , heeft wat

grivnagozer Nederland
Moderator
Moderator
Berichten: 2676
Lid geworden op: 28 jul 2009, 01:47
Locatie: rotterdam

Re: de kronieken van de sleutelaar

Bericht door grivnagozer » 19 feb 2011, 21:29

ben alleen maar blij dat je ook in tijdbeelden gelooft!!! :klap:
tja..

Gebruikersavatar
Diocol Nederland
Volledig lid
Volledig lid
Berichten: 207
Lid geworden op: 15 jun 2010, 18:33
Locatie: Het gezellige Twente

Re: de kronieken van de sleutelaar

Bericht door Diocol » 20 feb 2011, 07:44

Met zeer veel interesse gelezen :lach:
Ik heb zelf compleet niets met buitenlandse munten en biljetten,
maar vindt dit soort verhalen altijd zeer de moeite waard :klap:

Jan W Nederland
Donateur
Donateur
Berichten: 3434
Lid geworden op: 29 dec 2011, 00:05

Re: de kronieken van de sleutelaar

Bericht door Jan W » 06 mar 2017, 16:08

Ik had dit verhaal nog nooit gelezen op het forum. Heel erg leuk en boeiend. Zo zie je maar weer dat er op het forum nog genoeg te ontdekken valt. :thumb up:

Jammer dat Eric - Grivnagozer - niet meer zoveel van zich laat horen.

Gebruikersavatar
Ilosab Hungary
Superlid
Superlid
Berichten: 5464
Lid geworden op: 20 feb 2010, 14:06
Locatie: 1500 km vanaf Utrecht

Re: de kronieken van de sleutelaar

Bericht door Ilosab » 06 mar 2017, 16:14

Heel af en toe is hij nog wel eens op het forum en dan weer maanden niet.
Papiergeld Nederland, Hongarije, Wereld (1 biljet of met opeenvolgende serienummers/land), Euromunten + coincards Nederland.
Lid IBNS: 668 Lid Forum: 171

Gebruikersavatar
CorioCoins Nederland
Donateur
Donateur
Berichten: 1047
Lid geworden op: 30 nov 2014, 14:43
Locatie: Heerlen

Re: de kronieken van de sleutelaar

Bericht door CorioCoins » 06 mar 2017, 22:10

Ik weet niet of ik voor Eric mag spreken maar hij is heel druk op onder andere Facebook en Ruilwinkel taxatiedagen.
Zijn kennis reikt echt heel ver met zeer leuke anekdotes, gelukkig gebeurd het op Facebook wel nog af en toe.

Idd jammer dat we hier minder vernemen, maar wellicht moeten we accepteren dat prioriteiten in het leven veranderen ;-)

Gebruikersavatar
Ilosab Hungary
Superlid
Superlid
Berichten: 5464
Lid geworden op: 20 feb 2010, 14:06
Locatie: 1500 km vanaf Utrecht

Re: de kronieken van de sleutelaar

Bericht door Ilosab » 07 mar 2017, 09:40

Voor velen is het jammer dat hij hier niet schrijft maar de verhalen die hij op FB schrijft lees ik nog steeds met veel plezier
Papiergeld Nederland, Hongarije, Wereld (1 biljet of met opeenvolgende serienummers/land), Euromunten + coincards Nederland.
Lid IBNS: 668 Lid Forum: 171

Gebruikersavatar
koenmunten Indonesia
Globale moderator
Globale moderator
Berichten: 2896
Lid geworden op: 16 aug 2009, 21:23

Re: de kronieken van de sleutelaar

Bericht door koenmunten » 07 mar 2017, 13:24

Leuk dat dit verhaal weer eens uit het stof gehaald is :angel:
Vrijheid kun je vermenigvuldigen door het te delen.

Winnaar van de munthunter-voetbalpoule EK 2016

Ik ben op zoek naar plantagegeld !!!
Kijk eens op http://www.plantagegeld.nl

Terug naar “Munten algemeen”